Ginseng
Panax ginseng en Panax quinquefolium

Andere benaming
Chinese of Koreaanse ginseng, Amerikaanse ginseng

Ginseng is een bladerrijke, groene plant die tot de Panax-familie behoort. De plant groeit in Oost-Azië en in gebieden op het noordelijk halfrond. De wortel van de ginsengplant wordt al eeuwenlang voor medische doeleinden gebruikt. Tegenwoordig is ginseng in allerlei vormen verkrijgbaar: als verse of gedroogde wortel, als extract en als ingrediënt in cosmetica, thee en soda’s.

De Aziatische en de Amerikaanse ginseng zijn het populairst en worden ook bij diabetes toegepast.

Ginsengproducten wekten ooit de aandacht vanwege misleidende etiketten. In een onderzoek werd ontdekt dat de hoeveelheid ginseng op het etiket niet overeenkwam met wat in de flesjes zat; de werkelijke hoeveelheid ginseng bedroeg tussen de 12 en 137% van wat erop stond. In andere gevallen bevatten ginsengproducten ook andere voedingssupplementen of zelfs medicijnen die alleen op recept verkrijgbaar zijn.

Toepassing
Zowel Aziatische als Amerikaanse ginseng worden toegepast bij de behandeling van diabetes type 2. Hoewel niet bekend is op welke manier ginseng een positief effect zou hebben op diabetes, heeft onderzoek bij dieren aangetoond dat het de snelheid vermindert waarmee koolhydraten door het lichaam worden opgenomen en dat het glucosetransport en de opname ervan, evenals de insulineafgifte worden bevorderd. Amerikaanse ginseng kan de bloedglucose doen dalen na de maaltijd. In een onderzoek werd ontdekt dat een soort Aziatische ginseng – de Koreaanse rode ginseng – erectiestoornissen verbetert, een veel voorkomend probleem bij mannen met diabetes.

Beide ginsengsoorten worden gebruikt als ‘adaptogeen’, een term die aanduidt dat ze het lichaam helpen in de afweer tegen stress en de energie verhogen. Beide soorten worden ook toegepast in de cosmetica en als smaakmakers. Hoewel beide soorten gebruikt worden ter bevordering van de sportprestaties en het fysieke en atletische uithoudingsvermogen verbeteren, wordt dit niet gestaafd door onderzoek. Aziatische ginseng wordt toegepast ter verbetering van het denkvermogen en het geheugen, ter voorkoming van griep en verkoudheid en van kanker.

Dosering
De dosering Aziatische ginseng is 200 mg per dag. De dosis voor Amerikaanse ginseng is 3 g, vlak voor of twee uur voor de maaltijd.

Onderzoek
Ginseng is onderzocht op fysieke of cognitieve prestaties en op effecten op het immuunsysteem, maar is ook beoordeeld voor het effect op diabetes.

  • In een onderzoek naar Aziatische ginseng kregen 36 onlangs gediagnosticeerde patiënten met diabetes type 2 dagelijks 100 mg ginseng, 200 mg ginseng, of een placebo. Aan het einde van de acht weken durende studie was de nuchtere glucose voor de drie groepen respectievelijk 149 mg/dl, 139 mg/dl en 133 mg/dl. De gemiddelde A1C-niveaus (een meting van de gemiddelde bloedsuiker gedurende 3 maanden) waren aan het einde van het onderzoek voor de drie groepen respectievelijk 6,5%, 6,5% en 6%. Een probleem met het onderzoek is dat de wetenschappers aan het begin van de studie geen nuchtere glucose of A1C vermeldden bij de patiënten. De impact van dit onderzoek is onduidelijk omdat bij de placebogroep een heel goede A1C werd bereikt.
  • In een afzonderlijke kleinschalige studie werd Amerikaanse ginseng onderzocht bij mensen met en zonder diabetes type 2. Wetenschappers beoordeelden of 3 g ginseng of een placebo de bloedglucose van patiënten beïnvloedde na de maaltijd. In dit onderzoek werd een maaltijd gesimuleerd middels een orale glucosetolerantietest van 25 g. Bij de diabetespatiënten verminderde ginseng de bloedglucose, of ginseng nu 40 minuten voor of vlak voor een maaltijd werd genomen. Bij patiënten zonder diabetes verminderde ginseng de bloedglucose alleen als het vlak voor een maaltijd werd genomen.
  • Dezelfde groep onderzoekers probeerde dezelfde en hogere doses uit van Amerikaanse ginseng: 3, 6 of 9 g ginseng versus een placebo. De glucose verminderde voor alle groepen, en onderling werden er geen verschillen geconstateerd voor de 3-, 6- en 9 g doses ginseng.

Bijwerkingen en wisselwerking met geneesmiddelen
De meest voorkomende bijwerkingen zijn slapeloosheid en rusteloosheid, hoewel sommige mensen ook angstigheid, hoofdpijn en verhoogde bloeddruk of hartritme ervaren. Ginseng kan beter niet door kinderen of zwangere vrouwen worden gebruikt, of door moeders die borstvoeding geven. Ginseng zou 3 maanden of minder veilig te gebruiken zijn.

Er zijn veel potentiële wisselwerkingen met medicijnen; wees dus alert op het gebruik van ginseng als je ook andere medicijnen gebruikt. Raadpleeg altijd je huisarts als je ginseng neemt of wilt gaan nemen.

Ginseng kan lage bloedglucosewaarden veroorzaken in combinatie met medicatie tegen diabetes, zoals insuline of sulfonylureum. Ginseng kan ook de effectiviteit verminderen van pillen die oestrogeen bevatten, analgetica (pijnstillers) en sommige antidepressiva.

Ook kan ginseng een wisselwerking hebben met het effect van andere medicijnen. Aangetoond is dat ginseng de effectiviteit van het bloedverdunnende warfarine beïnvloedt – waardoor de bescherming tegen bloedklontering teniet wordt gedaan. Ginseng vermindert het effect van diuretica en bloeddrukmedicijnen. In combinatie met bepaalde antidepressiva resulteerde het gebruik van ginseng in manie.

Uit: Guide to Herbs & Nutritional Supplements – Laura Shane-McWhorter – The American Diabetes Association