Serotonine, de natuurlijke antidepressiva

Het lijkt alsof ieder jaar de verwachtingen in onze maatschappij hoger worden. De werkdruk neemt ieder jaar toe en we willen voldoen aan de verwachtingen van onze ouders, kinderen, vrienden en partner. Dit vraagt mentaal veel van ons en het lijkt alsof meer en meer mensen last krijgen van stress, gevoelens van zwakte en een burnout. Voordat je het weet en zonder daar enige moeite voor te hoeven doen, krijg je het etiket “Depressief” opgeplakt, tot groot genoegen van de farmaceutische industrie: zij verdienen jaarlijks miljarden aan deze makkelijk gestelde diagnose. De Prozac, Seroxat en cohorten vliegen ons om de oren, pillen waarvan men zich beter zou moeten voelen. Het tegenovergestelde is echter waar: antidepressiva brengen schadelijke bijwerkingen met zich mee, zowel fysiek als mentaal.

De gevaren van antidepressiva
In zowel Nederland als België gebruiken meer dan een miljoen inwoners antidepressiva, een aantal dat jaarlijks procentueel blijft stijgen. Deze ontwikkeling is zorgwekkend, gezien uit verschillende onderzoeken blijkt dat het slikken van antidepressiva grote gevolgen voor de algehele gezondheid met zich meebrengt. Een greep uit de conclusies die wetenschappers ondervonden tijdens hun research:

  • Onderzoekers van de University College London ondervonden dat het gebruik van tricyclische antidepressiva, zoals Tryptizol en Trazolan, het risico op hart- en vaatziekten vergroot. In dit onderzoek werden gebruikers van dit antidepressivum vergeleken met mensen die een antidepressivum slikken die valt onder de categorie SSRI (Selective Serotonin Reuptake Inhibitor). Deze vergelijking leverde een verschil van maar liefst 35 procent op. Mark Hamer, onderzoeker, over deze bevindingen: “Dit suggereert dat er bepaalde kenmerken van tricyclische antidepressiva kunnen zijn die dit risico verhogen. Ze staan al bekend om een aantal bijwerkingen; ze worden gekoppeld aan een verhoogde bloeddruk, gewichtstoename en diabetes en dit zijn allemaal risicofactoren voor hart- en vaatziekten.”
  • Weer een ander onderzoek stelt dat ook bij SSRI’s zoals Prozac en Floxyfral een verhoogd risico op hart- en vaatziekten aanwezig is. In dit onderzoek, uitgevoerd door het Emory Research Team, werden 59 tweelingen onderzocht; de ene gebruikt een SSRI, de andere niet, verder zijn alle fysiologische omstandigheden gelijk. Bij zestig procent van de antidepressivagebruikers werd een hogere intima-mediadikte vastgesteld in de halsslagader, wat de kans op hartziekten aanzienlijk vergroot. Volgens de researchers van dit onderzoek komt dit omdat SSRI’s niet alleen het serotonineniveau in de hersenen verhoogt, maar in het hele lichaam. Deze serotonine wordt opgeslagen in de bloedplaatjes, wat het klonteren van het bloed stimuleert en vervolgens de aderen verstopt.
  • Verschillende onderzoeken geven aan dat antidepressiva gewichtstoename uitlokken. Medicatie als Risperdal, Seroquel en Zyprexa zouden de aanmaak van enzymen die een hongergevoel veroorzaken triggeren. Een onderzoek aan de John Hopkins University en de University of Vermont concludeerden zelfs een stijging in hongergevoel van vierhonderd procent. Deze eigenschap van antidepressiva werkt ziekten als obesitas en hart- en vaatziekten in de hand.
  • Uit cijfers van een recent onderzoek blijkt dat het nemen van antidepressiva het risico op een miskraam bij zwangerschap verhoogt. Zo’n zes procent van de miskramen uit het onderzoek zou het gevolg zijn van het nemen van deze medicatie. Daarnaast zou volgens de FDA (Food and Drugs Administration) antidepressiva de boosdoener zijn van verscheidene geboorteafwijkingen, hartafwijkingen en premature geboortes. De voornaamste chemische bestanddelen die hieraan schuldig zijn, bevinden zich in Seroxat en Efexor.

Helaas eindigt de lijst hiermee niet. Naast bovenstaande worden antidepressiva gelinkt aan volgende gezondheidsklachten:

  • Verhoogd bloedsuikerniveau
  • Droge mond
  • Droge ogen
  • Afname in zicht
  • Vergeetachtigheid
  • Afname in sexuele drang
  • Erectieproblemen
  • Plotselinge duizeligheid
  • Sufheid
  • Versnelde hartslag
  • Verstoord hartritme
  • Misselijkheid
  • Nervositeit
  • Hoofdpijn
  • Slapeloosheid
  • Rusteloosheid
  • Angstaanvallen
  • Lusteloosheid
  • Hallucinaties
  • Zelfmoordgedachtes
  • Overmatig transpireren
  • Verminderde stoelgang
  • Agressie
  • Psychoses
  • Cariës
  • Nachtmerries
  • Spraakstoornissen
  • Plotselinge spanning of verslapping van spieren

Deze bijwerkingen hoeven niet voor te komen, maar zijn in het verleden uitgelokt door de antidepressiva.

De werking van serotonine
Serotonine is een neurotransmitter die uit het aminozuur tryptofaan door middel van enzymen wordt gesynthetiseerd en opgebouwd kan worden uit het aminozuur 5-HTP. Het gaat een neerslachtig gevoel tegen en vermindert gevoelens van angst. Daarnaast is het een eetlustregulator: het vermindert onnodig overeten en stimuleert een normaal en gezond voedingspatroon. Het wordt opgeslagen in vesikels in de presynaptische spleet in de hersenen en kan vervolgens vrijkomen in de synaptische spleet. Vanuit hier kan het wanneer nodig (her)opgenomen worden. Wanneer er minder serotonine wordt aangemaakt, is dit dus van invloed op de geestelijke gemoedstoestand; je voelt je depressief en negatieve emoties als angst verergeren. Het is daarom van belang voldoende aanmaak van serotonine te laten plaatsvinden in de hersenen.

Natuurlijke serotonineboosters
De aanmaak van serotonine is niet afhankelijk van antidepressiva; het is een proces dat van nature plaatsvindt in de hersenen. Dit kan dus ook op een natuurlijke manier gestimuleerd worden, zonder tussenkomst van Prozac en familie:

  • Slaap voldoende: Slaap geeft het lichaam de kans om zichzelf te verjongen en voor te bereiden op een nieuwe dag. Te weinig slaap verstoort de hormoonproductie en weerhoudt het brein van het produceren van voldoende serotonine. Meeste mensen hebben op zijn minst zeven uur kwaliteitsslaap per nacht nodig om zich op hun best te voelen. Bevorder de nachtrust door een uur voor het slapen de lichten te dimmen en het aantal activiteiten te minderen. Neem voor het slapen gaan wat magnesium of tryptofaan om de productie van melatonine te stimuleren (de nachtelijke vorm van serotonine). Klik hier voor meer slaap-tips.
  • Sporten: Regelmatig sporten is één van de makkelijkste manieren om op natuurlijke wijze neurotransmitters te stimuleren. Zelfs lichte sporten als wandelen en yoga zijn al effectief. Na het sporten blijft tryptofaan, de stof waaruit serotonine gesynthetiseerd is, lang actief in de hersenen. Zorg dat je inspanning niet te lang is, omdat dit de feel-goodchemicaliën kan afbreken. Wekelijks drie tot vijf keer sporten voor een half uur tot maximaal een uur geeft het beste resultaat. Klik hier voor meer info.
  • Eet gebalanceerd: De productie van neurotransmitters als serotonine is afhankelijk van een constante stroom van voedingsstoffen van hoge kwaliteit. Reguliere, gebalanceerde voeding geeft het brein wat het nodig heeft om je goed te voelen. Vers fruit en groenten, eiwitten en vetten bevatten de stoffen die de hersenen nodig heeft om optimaal te kunnen functioneren en de bloedsuikerspiegel onder controle te houden, waardoor de hormoonproductie ook in balans blijft. Hou geraffineerde en gefabriceerde voedingsmiddelen zoveel mogelijk buiten de deur. Klik hier voor meer info.
  • Eet voldoende gezonde vetten: Vetten zijn essentieel voor de hormoon- en neurotransmitterproductie en zijn van vitaal belang voor het effectief functioneren van de hersenen. Zonder voldoende inname van vet is het onmogelijk voor het lichaam om voldoende serotonine aan te maken. Vermijd voedingspatronen die arm zijn aan vet, maar kies wel voor gezonde vetten als omega-3. Gebruik kokosolie als smeer- en bakvet omdat dit de opname van essentiële vetzuren bevordert. Klik hier voor meer informatie.
  • Neem vitamine B-supplementen: Alle vitamine B’s bevorderen de productie van serotonine, maar vooral een tekort aan B6, B9 en B12 kan invloed hebben op het humeur, en verminderen angst en depressie. Deze voedingsstoffen worden snel opgenomen in tijden van stress. Vitamine B kan gehaald worden uit granen en groene groentes. Een vitamine B-supplement van hoge kwaliteit wordt ook aangeraden om tekorten aan te vullen.
  • Vermijd stimulerende middelen en andere chemicaliën: Suiker, cafeïne en alcohol geven een tijdelijke vlaag van feel-good-neurotransmitters. Het probleem is echter dat deze substanties op langere termijn ervoor zorgen dat de hersenen een verminderde werking vertonen wat betreft het in balans houden van de stemming. Beperk de inname van deze stoffen dus tot een limiet. Daarnaast is het belangrijk kunstmatige zoetstoffen te vermijden, omdat deze het natuurlijke hormonale proces verstoren.
  • Koester zonlicht: Zonlicht stimuleert op natuurlijke wijze de aanmaak van serotonine en zorgt ervoor dat de aanmaak van melatonine wordt gestaakt. Dagelijks voldoende licht bevordert het humeur en het energieniveau.
  • Inositol: Inosotol is nodig voor het goed functioneren van verschillende neurotransmitters, zoals acetylcholine en serotonine. Inositolsupplementie kan depressieve gevoelens en angst- en paniekaanvallen reduceren.
  • L-theanine: Dit aminozuur komt van nature voor in groene thee en stimuleert alfagolven in de hersenen, wat bekend staat om een gevoel van relaxatie zonder dat de mentale alertheid afneemt. Daarnaast bevordert het de slaap, wat de serotonineaanmaak weer ten goede komt.
  • Magnesium: Dit essentiële mineraal is voornamelijk belangrijk voor het ontspannen van de spieren en zenuwen. Daarnaast bevordert het het energieniveau en activeert het vitamine B voor de productie van serotonine.
  • 5-HTP: 5-HTP is een essentieel aminozuur voor de productie van serotonine en melatonine uit tryptofaan. Dit aminozuur is als supplement verkrijgbaar en wordt vaak gebruikt bij gezondheidsklachten als binge-eten, obesitas en vergeetachtigheid.

Verban die chemische rotzooi uit je lichaam
De farmaceutische industrie doet velen geloven dat het slikken van antidepressiva dé manier is om weer een gelukkig gevoel te ervaren, terwijl de enige die daar echt gelukkig van worden zijzelf zijn.

We zitten gebruiken massaal deze chemische troep, om vervolgens er nog wat lichamelijke en geestelijke aandoeningen bij te krijgen, terwijl we de natuurlijke oplossing zo voor handen hebben. Laat je dus niet langer vergiftigen en neem het heft zelf in handen.

Direct aan de slag?
"Ontdek mijn stappenplan tot een gezond leven"
Download de eerste twee hoofdstukken van mijn bestseller "Voor Altijd Jong"

Tags: , , , , , , , , , ,

40 Responses to “Serotonine, de natuurlijke antidepressiva”

  1. T.Veenstrajuli 25, 2011 at 10:30 am #

    Ik kan geen van de vermelde informatie in het artikel ontkennen.
    Vind echter wel dat er enig evenwicht gebracht mag worden, vooral de laatste zin vind ik (zonder n.b. of waarschuwing) veel te zwart wit.
    Ik moet helaas zelf al enige jaren een anti-depressiva gebruiken en hoop nog altijd de dag te bereiken dat ik zonder kan.
    In die hoop heb ik zelf een aantal malen geprobeerd te stoppen met bijna desastreuze gevolgen voor mezelf en niet in het minste geval, voor mijn kinderen en echtgenoot. Raad op zijn minst aan om onder doktersbegeleiding te zien of men kan minderen en uiteindelijk stoppen met een antidepressiva, ook is het belangrijk dat mensen in de omgeving een continue zicht op verbeteringen bij een patient letten of dan al niet verslechtering van zijn/haar gemoedstoestand.
    Ik zal nooit de bijwerkingen etc. ontkennen, maar deze oproep vind ik ronduit gevaarlijk!!

  2. T.Veenstrajuli 25, 2011 at 10:36 am #

    N.b. er vanuit gaande dat iemand dit artikel, zonder voorafgaand een mail met waarschuwing te ontvangen, leest.
    Ook in het artikel zelf is het raadzaam om een waarschuwing op te nemen, lijkt me.

  3. YFjuli 25, 2011 at 11:10 am #

    ik heb ook last van een zware depressie gehad(van okt. 2009 tot ca. mei 2011),en kreeg ook anti-depressiva's voorgeschreven,omdat dit de aanmaak van serotine zou stimulieren(de stof,die je lichaam normaal zelf aanmaakt).
    voelde me moe,lusteloos,nergens geen puf voor(alles was me teveel),slecht slapen,,down, dagen,dat ik sliep als doornroosje!!had weinig zin meer in t leven,ik was echt "depressief"!!!
    van de arts anti-depressivas gehad,wat steeds werd verhoogd,omdat t weinig hielp,maar wel de bijwerkingen,die deden t wel goed!!
    ik werd er steeds dikker van(ben totaal 17 kg aangekomen!!),en daar word je ook niet vrolijker van(vooral voor ons vrouwen niet!!)je wordt daar nog depressiever van!
    en t feit,dat de anti-depressiva's niet echt goed werktte.
    weer afgebouwd(langzaam) naar minder mg.
    andere depressiva's gekregen,die minder zwaar waren(ze kunnen door middel van een bloedtest,zien welke depressiva's ,t beste bij je passen,zeker laten doen!!!))
    t werd wel wat minder,maar niet om over na huis te schrijven,ben toen zelf gaan minderen,van 20 mg.,naar 10.mg,en dat had geen nare gevolgen,ik ben toen samen met mijn mams aan t dieeten gegaan,en ze heeft me toen ook heel,veel steun gegeven,veel samen gepraat,en ik ben toen ook met de 10.mg gestopt,want ik wilde van die rotmedicijnen af,omdat dit op den duur ,niet meer echt helpt,alleen maar nadelen heeft!! ik dacht,t is nu of nooit,...
    En ik moet zeggen,dat me dat goed heeft gedaan,ik ben inmiddels al 7 kg kwijt(moet er nu nog 10 kg vanaf hebben)maar ik voel me een stuk beter..
    en begin weer langzaam, de oude ik te worden,..
    het belangrijkste is vor jezelf een doel te stellen,vertel aan mensen,wat je hebt,want er is veel onbegrip voor een depressie,omdat mensen er weinig vanaf weten,eb ze t dan ook niet snappen,probber regelmaat in je leven te krijgen,ook met je eetprogramma,probeer ook meer te gaan wandelen,en zorg,dat je iemand hebt,waarmee je er goed over kan praten,want dit is zeer belangrijk!!Probeer aan leuke dingen te denken/te doen,ik heb voor de wintermaanden een licht-therapie aangeschaft,en dit scheelt ook(zonlicht is zeer goed!)ga na een therapeut,probeer positief te blijven,en te denken.
    het zijn allemaal,kleine dingetjes,die je er toch doorheen slepen,en je leven een andere blik geven,want je moet t wel zelf doen(met steun van anderen)en dan kom je er langzaam bovenop.de bijwerkingen,daar heb je nog wel lang last van,maar ook deze verdwijnen dan langzaam.
    kop,op en zet de stap,en denk an jezelf,en hoe mooi je levenwel niet kan zijn,..ECHT!! je moet er alleen wel aan werken,..
    en dan zul je zien,dat t zijn vruchten afwerpt!!
    sterkte ermee,...yf

  4. Ingridjuli 25, 2011 at 12:09 pm #

    Ik ben het eens met T Veenstra. Het artikel klopt maar er is een verschil tussen mensen met een (depressieve) stoornis die antidepressiva gebruiken en mensen die zich depri voelen en het gebruiken.
    Zelf heb ik een stoornis en zou er dolgraag vanaf willn maar de natuurlijke manier is niet voldoende omdat mijn lijf problemen heeft met het effectief gebruiken van serotonine, waardoor ik er erg veel van nodig heb. Ik heb een ssri die ervoor zorgt dat mijn serotonine zogenaamd hergebruikt wordt.
    Zelfs al ik al deze tips zou opvolgen en geloof me ik heb het eerder geprobeerd, is het niet voldoende. Enige nuancering in deze blog lijkt mij dus wel belangrijk want het is niet voor iedereen zonder gevaar om op de natuurlijke manier over te gaan!

  5. Janjuli 25, 2011 at 1:01 pm #

    Je kan moeilijk voor een ander praten en zeggen dat je het niet meer moet slikken. Ik zal het zelf nooit meer gebruiken. Ik had vele angsten en behoorlijke depressies en kreeg op het laatst de zwaarste dosering antidepressiva maar ik voelde me totaal niet zekerde worden.Sliep slecht dus kreeg er ook nog slaaptabletten bij. Het dieptepunt kwam toen ik op een morgen niet meer wist hoe ik mijn pinautomaat in mijn winkel aan moest melden.Durfde bijna niet meer het huis uit, ging dus ook niet mee op vakantie. Heb van de een op de andere dag alles weggegooid. Van de zeer vervelende bijwerkingen heb ik er vele ervaren, zelfs naardat ik gestopt was. Toch heb ik het op advies van de dokter een paar jaar nog eens geprobeerd met een andere antidepressiva. Maar ook daar voelde ik me niet beter van worden. Ben daar ook mee gestopt. Ik weet van een hoop mensen dat ze al jaren antidepressiva slikken en daardoor wel kunnen functioneren. Ondanks dat ik me nog steeds niet helemaal goed voel en alles maar heel langzaam beter gaat zal ik het nooit meer gebruiken.
    Sport nu veel en probeer zo gezond mogelijk te leven en positief te denken, ook als het soms even niet lukt.

    Groetjes Jan

  6. Peter Langelaarjuli 25, 2011 at 2:26 pm #

    Ik heb de ervaring met een collega die op een van de zwaarste antidepressiva zat voor ruim een jaar.
    Heb haar toen geadviseerd een natuurlijk supplement te nemen en nog extra vitamine D en Magnesiumcitraat (dit dus niet bij kruidvat etos etc halen deze producten worden niet of nauwelijks opgenomen of dosis is niet werkzaam) Na 4 maanden belde zij mij op dat ze geheel van dr medicatie af was en nu 2 jaar later nog steeds!
    Dus wat Jesse vertelt kan wel degelijk want chemicaliën horen nu eenmaal niet in je lichaam thuis omdat het lichaam daar ook niet voor gebouwd is en er zeker ook niet op gaat herstellen.
    Zelf heb ik 26 jaar met chemicaliën gewerkt en bij 1 van de grootste Pharma bedrijven van ons land kunnen kijken wat zij in hun product stoppen,mijn advies blijf er ver van weg.

    Jesse Ga zo door!

  7. Mathildejuli 25, 2011 at 3:51 pm #

    Ik mag willen dat ik er op deze manier vanaf kan komen. Helaas zal ik de rest van mijn leven Citalopram moeten slikken omdat mijn hersenen nu eenmaal niet goed serotonine aanmaken. Ik ben hier 10 kilo van aangekomen en dat wil ik er wel afhebben. Voor de rest zijn het goede tips, maar mensen die echt een stof missen zullen hier geen baat bij hebben. Ik voel me trouwens wel 10x beter dan dat ik de rest van mijn leven heb gedaan.

  8. meniekjuli 25, 2011 at 5:00 pm #

    Bij een depressie heb je een te kort aan lithium, een soort zout die voor een balans tussen je neurotransmitters zorgt. Deze zijn slechts met medicatie in balans te brengen. De factoren die je in je artikel noemt klopt voor een deel maar niet in zijn geheel zie bovenstaande. Natuurlijk voelen mensen zich beter door gezonde voeding, sporten ed. Maar als je de griep hebt (even een platte vergelijking) heb je geen zin in eten en al helemaal niet in sporten ook al weet je dat het goed is. Wanneer je in een depressie verkeerd, ben je niet alleen niet meer in staat jezelf aan te sturen het kan je ook allemaal niet meer schelen.

    Dat je voedingsadviezen geeft om lichamelijk en geestelijk welzijn te ondersteunen, prima, maar met dit artikel ga je te plat door de bocht Jesse. In mijn ogen tast je nu je geloofwaardigheid aan. Meniek

  9. gerdajuli 25, 2011 at 8:11 pm #

    Dankjewel Yf voor je verhaal.
    Geweldig dat je er al zo ver weer bent uitgekomen na al dat worstelen
    met medicijnen zoals antidepressivia.
    Ik hoop dat je nooit meer in die,,situatie,,waarin je gezeten hebt,een terugval krijgt!
    Ik wens je heel veel sterkte,want er zijn heel veel mensen die er echt geen begrip voor hebben.
    Je kan beter een arm of been breken.
    groetjes Gerda.

  10. YFjuli 25, 2011 at 9:34 pm #

    mams, wat lief u berichtje,..!!!
    ja je kan zeker beter een arm ofzo breken,want daar kom je makkelijker vanaf,dan van een depressie,..!!!
    voor alle andere mensen ,met een depressie, kom op mensen, en probeer je leven op de rails te zetten,..
    ik zal niet zeggen,dat dat makkelijk is ,maar proberen kun je t altijd,want de "medicijnen"doen d itniet voor je,..!!!!!!!!!!!!
    gr yf

  11. Heikejuli 26, 2011 at 12:27 pm #

    Heb 12 jaar lang antidepressiva geslikt! Diverse keren onder dokters begeleiding proberen te stoppen maar daar werd ik helemaal gek van. Twee jaar geleden op eigen houtje, heel langzaam begonnen met afbouwen. Gewoon luisteren naar jezelf, dat heeft mij geholpen. Ben inmiddels vrij van alle medicatie en maar liefts 42 kilo lichter!!!! Het kan lang duren maar de volhouder wint! Stap af van de antidepressiva, we worden ermee zoet gehouden, dat moet iedereen begrijpen. Ik ben na 12 jaar eindelijk wakker geworden en zal nooit meer deze troep slikken!

  12. Xativajuli 26, 2011 at 4:07 pm #

    Ik heb zelf Zolof gehad. Wat een troep. kwam 42 kilo (1 a 2 kg per week) aan en kreeg het in begin moeilijk af. Met een dieet met meer vet en minder koolhydraten heb ik het er eindelijk af gekregen.

    Een paar geleden vond ik een goed stukje heb het bewaart. Vrij duidelijk geschreven voor een leek.

    Goed iedereen moet zelf weten of ie anti depressiva gebruikt,maar zorg er dan dat mensen weten wat voor bijwerkingen ze kunnen verwachten. Dank je voor het plaatsen.

    Er zijn ook mensen die dik worden van anti-depressiva
    Lees maar eens dat het niet altijd de schuld is van het eten,maar dat het wordt veroorzaakt door de anti-depressiva

    A.D = Anti-depressiva
    Cortisol=stresshormoon

    Anti Depressiva heeft wel degelijk bij SOMMIGE mensen te maken met de gewichtsproblemen
    Sommige mensen produceren een teveel CORTISOL. Cortisol heeft invloed op je bloedsuikerspiegel.

    Als je bloedsuiker spiegel omhoog gaat,door een tehoog CORTISOL gehalte,gebeurt er dus dit.

    Insuline wordt geproduceerd door de Eilandjes van Langerhans die in de alvleesklier liggen. Als het suikergehalte in uw bloed stijgt, zet insuline een gedeelte van die glucose om in glycogeen, een zetmeel dat in de spieren en de lever wordt opgeslagen en dat direct als brandstof dienst kan doen. Als alle glycogeenreservoirs vol zitten en zich in het bloed meer glucose be­vindt dan het lichaam op dat moment nodig heeft, zal insuline deze over­maat omzetten in vetweefsel, waarvan triglyceride de belangrijkste chemi­sche component is.

    Dat is dus de reden dat je dik kan worden van anti-depressiva en anti-psychotica
    Bij anti-psychotica vormt er zelfs een risico op diabetes type 2

    Maar ik zal even een kleine uitleg geven over cortisol.
    Cortisol regelt onder andere het suiker niveau in je lichaam. Cortisol zet je lever aan om glycogeen in je lever om te zetten in glucose en af te geven aan het bloed. In combinatie met insuline gebruikt je lichaam dit systeem om je bloedsuiker normaal te houden.
    Cortisol regelt onder andere ook je lichaams temperatuur. Je lichaamstemperatuur kan alle kanten opschieten (van koorts tot onderkoeling) bij een laag cortisol niveau. Ook heeft cortisol onvloed op je bloeddruk (wel stukken minder dan natrium, maar wel een meetbare werking).

    Bij een te hoog cortisol gaat je bloedsuiker onder andere omhoog, er treed een verplaatsing op van vetten uit de ledematen naar de romp van het lichaam, calcium word aan de botten onttrokken, er worden spieren afgebroken, en er treden verschillende mentale veranderingen op.

    Bij een te laag cortisol gehalte gaat je bloedsuiker omlaag, kan je lichaam je lichaamstemperatuur niet meer goed regelen, bloeddruk daalt dramatisch, je krijgt een bruine huid (ACTH zorgt hiervoor, dit is het signaalstofje dat ervoor zorgt dat cortisol gemaakt word, alleen bij langere periodes), spieren verliezen aan kracht, mentale veranderingen.

    Een veel te hoog cortisol gehalte is niet dodelijk zover ik weet, alhoewel de complicaties zeer ernstig kunnen zijn over tijd (afhankelijk van hoe hoog je cortisol is). Een laag cortisol gehalte daarentegen kan levensbedreigend zijn. Als je lichaam stopt met cortisol maken leef je maximaal 48 uur.

    Maar dat zijn extremen. Cortisol regelt ook zoiets subtiels als je dag en nachtritme. Tijdens je slaap is je cortisol waarde heel laag, maar ongeveer 2 uur voordat je wakker word gaat je cortisol spiegel flink omhoog om je voor te bereiden op de dag.

    Cortisol heeft een dikmakende werking. Ik denk dat meerdere mensen hier op het forum vast wel van het middel prednison gehoord hebben (krijgen bejaarden vrij vaak in geval van ziekte). Dit is ook een vorm van de lichaamseigen cortisol alleen eentje met een langere en sterkere werking. Mensen die prednison slikken voor langere periodes worden meestal ook zwaarder.

    Cortisol is vooral een mes met 2 kanten. Als je cortisol slikt krijg je op de eerste plaats al meer honger (stimuleerd honger gevoel) en op de 2de plaatst zorgt het ervoor dat vetten makkelijker opgeslagen worden in de romp van het lichaam. Als ik bijvoorbeeld mijn bewegings patroon en mijn etenspatroon niet verander maar mijn cortisol verhoog die ik per dag slik kan ik makkelijk kilo's bijkomen.

    Dit is wel een effect dat je niet gelijk na een paar dagen merkt. Hiervoor heb je minimaal 1 week voor nodig om een effect te krijgen die meetbaar is op de weegschaal, langer voordat het zichtbaar word.

    Ik kan een gok wagen waarom je precies dikker word van cortisol maar dit doe ik liever niet omdat ik nog geen artikelen ben tegengekomen waarin omschreven staat waarom je precies dikker kan worden en hoe het onderliggende proces werkt (zelfde als bij osteoporose. Gooi cortisol op menselijk bot en er gebeurd niets. Krijgt een mens teveel cortisol binnen kan hij botontkalking ontwikkelen. Ik weet dat het mogelijk is en in welke situaties het waarschijnlijk is dat het optreed maar hoe het werkt dat weet ik weer niet).

    Maar dit was even een intro die ik moest geven om het onderstaande een beetje duidelijker te maken...
    Ik heb wat gezocht op internet naar de combinatie tussen SSRI's en cortisol. Nu blijkt dat een SSRI wel degelijk invloed heeft op de cortisol werking in je lichaam. Bij depressieve patienten is gebleken dat ze een verhoogd CRF, ACTH en Cortisol niveau hebben in hun lichaam. Dit waarschijnlijk omdat er een cortisol resistentie is in het het regulerend systeem of door de stress veroorzaakt door de depressie (of een andere oorzaak,misschien PTSS)

    Dit betekend: Normaal gesproken als er ACTH geproduceerd word krijgen de bijnieren de opdracht om cortisol te maken. Hoe meer cortisol in je bloed, des te minder ACTH en zullen je bijnieren steeds minder cortisol produceren. Daalt je cortisol word er meer ACTH geproduceert en start het proces opnieuw.
    Als je een cortisol resistentie hebt op de receptoren, maakt je lichaam meer ACTH aan dan nodig (ook bij stress) en dus zullen je bijnieren langer cortisol maken en meer dan nodig. SSRI's schenen volgens een onderzoek de gevoeligheid van de receptor te normaliseren en dus ook de waardes in je bloed (dit was 1 artikel die ik tegenkwam en in het geval waar de serotines zich normaliseren door de SSRI's).

    Verdere artikelen spreken erover dat een SSRI zelf de cortisol waardes beinvloeden. En wel doordat je lichaam een reactie geeft door meer cortisol en adrenaline te maken door de verhoogde serotine waardes. In zo'n geval kan de SSRI de cortisol resistentie juist veroorzaken.

  13. rjuli 27, 2011 at 11:22 am #

    zie ook eens de film marketing of madness!

  14. Franciscajuli 30, 2011 at 9:54 am #

    Voeding niet alleen NU maar ook alles wat je in het verleden at en waarmee je cellen gevoed zijn bepalen wie je nu bent. Hoe ouder we worden hoe meer slib er in het lichaam aanwezig is dat allerlei mankementen aan het licht brengt. Deze mankementen als depressie worden beteugeld door anti depressiva als een pleister op de wond.
    Dat stelt mensen in een afhankelijkheidspositie wat de economie ten goede komt.
    Jesse wil met dit artikel een ommekeer bewerkstelligen door naar voeding om te zien en te beseffen dat gezondheid van binnen je de mogelijkheid geeft weer te kunnen stralen. Dat is niet van de een op de andere dag het resultaat maar van een weg die je in kan slaan.
    Succes verzekerd.

    groet Francisca

  15. Franciscaaugustus 6, 2011 at 3:58 pm #

    Zoals Heike het mooi verwoord, wakker te zijn geworden.
    Vanuit de TCG bezien is Depressie een gevolg van een energieblokkade die de stroom van vrijheid en manifestatie blokkeert. Een energiestroom die wordt gevoed vanuit de aarde/kosmos verbinding waarmee we als mensen allemaal in verbinding staan. Dat is een opgaande en neergaande beweging. Depressie is een gevolg van een blokkade in de opwaartse energiestroom die door de aarde getransformeerd is.De lessen in het leven worden hier als het ware in aangereikt.
    Gedachten kunnen deze informatie blokkeren en wat als depressie ervaren wordt.
    Het bereik naar chakra 7 die het mogelijk maakt je te verbinden met de kosmische energie is dan geblokkeerd.
    Een geheel andere visie op depressie als waar het wetenschappelijke systeem de aandacht naar uit laat gaan. Aandacht naar het verzachten of afzweakken van depressie door medicijngebruik met afhankelijkheid als gevolg.

    Een oorzaak van het gedachtenpatroon door ervan uit te gaan dat wetenschappelijk onderzoek het bewijs is van waarheidsvinding is naar mijn idee dan ook een arrogante houding waar men achter schuil kan gaan. Zolang iets niet wetenschappelijk bewezen is bestaat het voor veel mensen ook niet.Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op gestelde kaders.Daarin speelt de wijsheid vanuit de TCG (Traditionele Chinese geneeswijzen) geen enkele rol van betekenis.
    Mijn levensdoel is dat het reguliere en complementaire gezondheidssysteem een schakel met elkaar vormen om zodoende wijsheden met elkaar te verbinden wat veel deuren zal openen. Immers het samen brengen van inzichten is meer dan de som der delen.

  16. Ellen Bfebruari 12, 2012 at 2:05 pm #

    Wat een hoop onzin wordt er weer beweerd over anti-depressiva !
    Het mooiste zijn de reacties van mensen die nog nooit een (zware) depressie hebben gehad. Die weten altijd zo goed wat werkt. Je pikt ze er zo uit.
    Ze weten ook allemaal heel goed dat pillen slecht voor je zijn. Het is bijna komisch.
    Je zou ze haast een flinke depressie gunnen, maar dat gun ik niemand dus...........
    Dan nog iemand die beweert dat lithium nodig is bij depressies:
    Lithium werkt alleen bij manisch depressieve mensen en niet bij andere depressies.

  17. JosBjuni 25, 2012 at 10:35 pm #

    Ik ben het gedeeltelijk met het artikel eens. Antidepressiva wordt in NL veel te makkelijk voorgeschreven. Maar om te beweren dat alleen goede voeding en levensstijl voor iedereen die antidepressiva gebruikt de oplossing is, is ook te makkelijk. En zijn ook voldoende onderzoeken die de werking wel aantonen.

    Ik heb helaas ook een ervaring met een ernstige depressie op mijn 41 jaar. Heb eerst natuurlijke middelen gebruikt (o.a. vit B complex,Sint Janskruid en veel sporten, op advies van een psychiater) maar dit heeft niet geholpen. Ik kan niet omschrijven hoe moeilijk deze donkere periode was, maar het ging steeds verder bergafwaarts.

    Toen ik alleen nog maar een definitieve uitstap uit het leven als uitweg zag, ben ik toch begonnen met antidepressiva. Na 6 weken begon ik veranderingen te merken, na 12 weken ging het 'lichtje' steeds vaker aan. Een aantal maanden later was ik weer de oude. Antidepressiva heeft MIJN LEVEN GERED! De -soms heftige- bijwerkingen zijn peanuts als hiermee je depressie is opgelost!

    Als ik de verhalen hoor van mijn psycholoog dan mogen we blij zijn dat antidepressiva bij een bepaalde groep zo'n geweldig medicijn is. Ik geloof wel dat de huisarts niet geschikt is om dit voor te schrijven.Teveel mensen gebruiken onterecht dit serieuze middel, of slikken dit jarenlang door terwijl dit waarschijnlijk niet nodig is.

    Inmiddels ben ik van de medicijnen af, en hoop dit nooit meer mee te maken.

  18. wendymaart 22, 2013 at 3:32 pm #

    ik sta nog op het punt om met de antidepressiva te gaan beginnen omdat ze het nog niet vandaag hadden liggen, maar al die reacties en artikelen baart me wel zorgen,.. vooral dat je meer bijwerkingen hebt dan dat je er profijt van hebt, en dat het je zo dik kan maken, ik vind het fijn om me figuur te hebben zoals ie nu is en heb geen zin om daar ook weer over in te zitten om me vervolgens onzeker te voelen over me lichaam. ik zit nou goed te denken wat ik ga doen. want alles wat ik ervan hoor is negatief. had gehoopt dat ik meer positieve reacties enz zou lezen omdat ik graag wil dat ik me nou is goed ga voelen na een paar jaar ...dacht dat dit dus een goede zet was van mij om hieraan te gaan beginnen, maar ik denk dat ik het niet doe.

  19. Caesar Lion Cachetmei 29, 2013 at 9:18 am #

    LS...
    Bedenk dat de allopathische geneesmiddelenindustrie er helemaal niet bij gebaat is dat je beter wordt. Hoe zieker hoe beter ! Dat wil zeggen voor de Industrie. Mensen die zelf na denken zijn al helemaal niet gewenst want dat kost geld... Mensen wordt wakker en geef je zelf een enorme schop onder je luie r##t en word gezond ! Geloof niets maar bestudeer en ervaar alles dan komt het (misschien ) goed !

  20. Caesar Lion Cachetmei 29, 2013 at 9:21 am #

    PS...
    Mensen word wakker... (zonder t natuurlijk...) Vrije School ha...

  21. Bert de Vriesjuli 21, 2013 at 9:52 pm #

    Ik gebruik nu een week of vier 100mg 5htp per dag tegen mijn chronische depressiviteit, als gevolg van een vorm van autisme (Asperger).
    De resultaten zijn erg goed te noemen. Ik voel me veel happier en heb geen enkele bijwerkingen, maar hoelang kan ik dit spul achterelkaar blijven gebruiken? Ik lees verschillende dingen hierover op internet. Sommigen zeggen dat je het niet langer dan 5 weken achterelkaar mag gebruiken en dan 5 weken niet, weer anderen gebruiken het gewoon al 12 maanden zonder pauze. Ik wil eigenlijk liever niet pauzeren, omdat het zo goed werkt bij mij.

  22. Ellenaugustus 27, 2013 at 6:33 pm #

    Graag wil ik een reactie geven op bovenstaande. Ik ben sinds kort ook aan de antidepressiva, paroxetine. Ik ben van kinds af aan heel sportief geweest en stond positief in het leven. Ik at en eet nog steeds gezond, ik zit namelijk ook de gezondheids-voedingssector, dus weet echt wel wat goed/slecht is. Ik had bovengenoemde middelen dus niet nodig en vond het ook echt rotzooi. Als andere mensen het gebruikten dan raadde ik het af. Maar nu zit ik in de overgang en is alles veranderd. Ik heb opvliegers, hartkloppingen, maar het ergste van alles is dat ik heel depressief ben. Ik kon zelfs niet meer normaal werken. Ik heb al van alles geprobeerd. Allerlei natuurlijke middelen, meer sporten, meer rusten, maar niets hielp. Toen ben ik een tijdje aan de hormonen gegaan, maar kreeg last van mijn borsten. Gelukkig was het niets, maar toch maar gestopt. Enige tijd later kreeg ik een hartinfarct en nu mag ik geen hormonen meer slikken. Maar de klachten zijn er nog steeds en werden steeds erger. Als je helemaal nergens meer zin in hebt en je denkt erover na om onder de trein te springen, dan moet er toch iets gebeuren niet? Toen ben ik begonnen met voetreflex therapie. Dit hielp enigszins tegen de opvliegers, maar niet tegen de depressiviteit. Daarom ben ik aan de antidepressiva. Het is gemakkelijk om te zeggen dat het rotzooi is en dat vond ik ook en vind het nog steeds, maar bij mij hielp er niets. dus dan moet je wat. Als iemand een andere oplossing voor mij heeft die helpt dan hoor ik het graag.

  23. Lennartseptember 14, 2013 at 9:41 pm #

    Ik ben sinds 2mnd gestopt met anti-depressiva
    Mijn lichaam ging er zowat aan kapot,kreeg pijn in mijn leverstreek....heb ook last van mijn nieren gehad.
    Dit niet allemaal door medicijnen alleen,ik dronk ook erg veel alcohol,maar door de a.d had ik geen stopknop meer.
    Ik drink nu nog wel redelijk veel,maar wel iets minder,heb ook geen last meer van de nieren en lever-streek.......sinds ik gestopt ben met a.d
    Verder wou ik het leven weer ECHT voelen,het lijkt alsof je jezelf voorbij leefd,met a.d en dat je toch niet helemaal jezelf bent.
    Ik ben van plan om 5-HTP te gaan gebruiken,ik hoop dat het aan slaat....want voel me wel wat neerslachtiger,erg moe,snel geirriteerd,chagrijnig..........het wordt vast niet vergoed door het ziekenfonds of wel?

  24. Rickoktober 10, 2013 at 9:28 pm #

    Ik word zo moe van al die pseudowetenschappers die denken dat je een depressie oplost met sport, gezonde vetten, broccoli, bananen of weet ik veel wat voor gezonde dingen. Deze mensen waaronder Jesse vandervelde hebben simpelweg geen flauw benul waar ze het over hebben! Er zijn heel veel mensen die enorm veel baat hebben bij deze medicijnen. Bijwerkingen die optreden tijdens gebruik van deze medicijnen zijn een lachertje vergeleken bij een zware depressie of ander ernstig psychisch lijden.

  25. Robertoktober 25, 2013 at 1:38 pm #

    Even kort, bij mij heeft Citalopram een te goed effect gehad, werd er te druk van en te vrolijk etc.
    Zou in April komend jaar ermee stoppen maar stop er nu al mee (eind Oktober), ondanks dat de bladeren vallen.
    Beter ff depri dan hyper en stuiterend door de dag :)
    Pluk het leven en groetjes, ook voor depressieve mensen is hoop !!!
    Robert

  26. peterdecember 1, 2013 at 11:19 pm #

    Ik gebruik al jaren paraxotine en voel me er goed bij. De bijwerkingen zijn jammer, maar weet geen andere mogelijkheid.
    Weet iemand een goed middel op natuurbasis en wat goed helpt, dan hoor ik het graag.
    Bedankt.

  27. Mariannedecember 11, 2013 at 5:03 pm #

    Ik ben aan het afbouwen van 37.5 mg venlafaxine per dag.
    In het begin ging het prima, maar nu ik nog maar 3 korrels te gaan heb, krijg ik veel last van spierspanning in nek en hele slappe benen.
    Ook druk op blaas is super lastig.
    Mentaal gaat het allang prima, dus het gaat lukken om geheel af te bouwen, maar vindt het een hel.
    Iemand nog suggesties?

  28. Joostdecember 15, 2013 at 4:35 am #

    Wie van de ene op de andere dag stopt met antidepressiva krijgt natuurlijk problemen dat moet je ook niet doen, zoiets kan je alleen afbouwen en je kan tegelijkertijd opzoek gaan naar natuurlijke alternatieven zoals Theanine
    , Rhodiola, Magnesium Chelaat, AFA algen, welke je tegelijkertijd kan innemen als je dan onder toezicht van een arts afbouwt zal je zien dat je je beter gaat voelen. Zoek ook op "adaptogenen" dat zijn producten die je lichaam en geest weer terug in balans brengen. Natuurlijk wil de Farmaceutische industrie hier niets van weten want die kunnen hier niks aan verdienen. De farmaceutische industrie is er niet mee gebaat dat mensen beter worden, liever ze aan het lijntje houden. In het verleden heb ik tegen mijn huisarts verteld zo'n enorme baat te hebben van boven genoemde kruiden en mineralen. 'Dat is heel mooi voor jouw Joost' zei hij 'Maar je begrijpt natuurlijk wel dat wij als Farmacie daar niks aan verdienen'. En zo is het, maar er zijn oplossingen maar je moet wel bereid zijn ze aan te pakken.

  29. Sanderjanuari 21, 2014 at 2:31 pm #

    Ik , man 43 jaar, gebruik sinds 2000 antidepressiva eerst een jaar of 7 paroxetine en nooit problemen gehad met de instelling, ik gebruikte 20 mg en later 40 mg maar toch weer verlaagt naar 20 vanwege `rush`gevoelens, het idee dat ik erg druk werd. Sinds een jaar of 7 over gestapt naar venlafaxine 225 mg dit wel in stappen opgebouwd, ook deze keer zelfs bij de overstap geen enkel probleem ondervonden, ik ben tevreden over deze anti-depressiva het enige wat ik merk is als ik elke dag een hoge dosis vitamine b neem dat ik na een tijdje het idee krijg dat de venlafaxine minder goed zijn werk doet, dit merk ik door tintelingen en electrische sensaties in mijn hoofd en lichaam, als ik stop met de vitamine b gaat dit ook weer weg. Ik ben hier nog nooit iets over te weten gekomen, ben erg benieuwd of er iemand is die hier meer over kan zeggen.

  30. Johanfebruari 6, 2014 at 10:51 pm #

    Schoenmaker blijf bij je leest! Laat de psychiater advies geven aan mensen welke in psychische nood verkern en laat de auteur zich vooral bezig houden met advies hoe je buikvet kunt verbranden. Lijkt mij verstandiger. De pharmaceutische industrie verkoopt medicatie zoals ook HIV remmers en profylaxe tegen diverse ziekten etc., chemisch maar effectief, maar wacht, chemisch was toch niet goed volgens de auteur? Praatjes, zoals de pharmaceutische industrie medicatie wil verkopen wil de auteur dvd's en boeken verkopen.
    Een medisch specialist.

  31. sofiemaart 24, 2014 at 11:14 am #

    Sorry maar moet hier even op reageren. Er zijn zeker mensen die anti depressiva nodig hebben. Ik heb een vriendin, die een ernstige depressie had en zelfmoordgedachten, al een lange tijd. Nu is ze aan de Anti-depressiva en heeft ze voor het eerst weer wat zin in het leven. Voor sommige mensen zijn ze echt brood nodig!

  32. BertJanapril 16, 2014 at 9:01 pm #

    Zelf geen depressie problemen maar hoe kan je het serotonine gehalte verhogen in je lichaam? Ook bijvoorbeeld voor of na XTC gebruik?

  33. Schaapmanjuni 16, 2014 at 8:02 pm #

    Wat een ontzettende onzin wordt er in dit artikel geschreven.
    Er is een enorm verschil tussen mensen die in een dipje zitten en mensen die echt depressief zijn, bij het laatste is er vaak een biologische basis voor dat je niet oplost met sporten of een gezonde voeding. Natuurlijk heeft het een positieve invloed op de algehele gezondheid en welzijn, maar je depressie zal er niet door over gaan. Deze mensen hebben wel heel veel baat bij farmaceutische medicatie en hun levenskwaliteit wordt er flink door verbeterd.

    Daarbij wordt de farmaceutische industrie altijd beschuldigd dat ze alleen maar geld willen verdienen, maar wat dacht je van de 'natuur remedie' industrie? Denk je nou echt dat vitamines, mineralen of een kruiden of bloem extract 15+ euro zou moeten kosten? Het produceren kost waarschijnlijk minder dan 50 cent...
    Teveel

  34. Schaapmanjuni 16, 2014 at 8:04 pm #

    - de laatste 'teveel' bij vorige reactie

  35. ivvjuli 16, 2014 at 2:35 pm #

    Citalopram is op zich een zeer goed middel en heeft me erg veel geholpen.... tot het moment dat ik spontaan vergat wat ik de dag ervoor had gedaan en het onvermogen had om steeds meer gewone praktische dingen uit te voeren , gewoon omdat ik het niet meer weet......

    Dan kun je je afvragen of dat de prijs is die je ervoor wilt betalen.....

  36. bertjuli 27, 2014 at 5:07 pm #

    kan ik zyprexa samen met sint janskruid gebruiken
    alvast bedankt voor het antwoord
    groeten bert

  37. Evelineaugustus 12, 2014 at 10:12 pm #

    Wat maakt dit stuk me razend! Het is zo ongelooflijk eenzijdig en het wordt geschreven alsof het (de enige) waarheid is. Jesse, dit soort berichten plaatsen heeft ook risico's, je maakt mensen bang die in sommige gevallen echt medicatie nodig hebben. Wat ik niet begrijp is waarom je het stuk na 3 jaar en talloze reacties niet nuanceert of aanpast. Laat een beeld zien langs meerdere kanten of geef duidelijker aan dat het om jouw mening gaat. Door met wetenschappelijke feiten te strooien wel je een beeld dat het waarheid is wat je schrijft.

  38. Lesleyseptember 11, 2014 at 5:22 am #

    Zeker nooit zelf depressief geweest? Wat een onzin artikel! Zoals al eerder gezegd geldt dit misschien voor mensen met een dipje die via de huisarts AD voorgeschreven krijgen maar niet voor de mensen die echt depressief zijn!

    Als je wordt doorgestuurd naar een psycholoog of psychiater dan raden ze bovenstaand eerst aan te proberen, dat is het eerste wat je moet doen. Zien ze dat je daar niet of niet genoeg van opknapt gaan ze pas door met de keus of je medicijnen wil of niet! En zoals ook al eerder gezegd als je echt zwaar depressief bent probeer je alles om je weer een beetje normaal te voelen! Ik zit nu al bijna een half jaar aan de citolapram en ik moet zeggen de voordelen wegen zeker op tegen de nadelige bijwerkingen! Met dit middel kan ik weer op een normale manier relativeren.. Ook ik was heel argwanend voor ik het probeerde maar raad het nu zeker mensen aan die er zonder niet uit komen.

    Dit soort artikelen maken mensen die echt depressief zijn en twijfelen te beginnen met medicatie juist nog onzekerder over hun keuze! Terwijl dat al geen gemakkelijk iets is voor iemand die depressief is!

  39. vlinderoktober 26, 2014 at 5:32 pm #

    Ik ben het helemaal met jou eens Lesley!

  40. alen aksalicnovember 14, 2014 at 12:37 pm #

    Ik heb nu new mood.

    Het is 5htp, gekombineerd met l-tryptofaan, met de katogolizator B6.
    Het zorgt ervoor dat het product ten volle werkt, en zoals ze zelf zeggen: een serotonine powerhouse.
    Verder zit er ook andere hele belangrijke stofjes in die er niet alleen voor zorgen dat je happy wordt, maar dat je je ook relaxt en kalm voelt. Dus ook anti stress stofjes.
    Naar mijn idee is dit de beste ptoduct op de hele markt als het gaat om natuurlijke anti-depressiva. Er zit ook in: magnezium, B3, B6, D3, valeriaan root extract, chamomile flower extract, lemon balm leaf extract, jujube seed extract.
    Zelf ben ik er 10 dagen mee bezig. En heb ik nog niet veel gemerkt. Maar dat heeft natuurlijk minsten 2 weken inwerktijd nodig.
    Het merk gebruikt alleen de allerbeste stofjes van de hele wereld.
    Het is non gmo, er zit geen soya in, en geen gluten. Een TOP product. Kijk op zijn minst even op hun site. Ik heb een link geplakt waar je alleen maar op hoeft te klikken.

    Veel sucseks, Alen!

Geef een reactie