Stress gevolgen

Stress gevolgen – Waarom alle studies over stress onzin zijn

Jarenlang hebben we gehoord dat stress ziek maakt, dat stress slecht is en dus onze vijand. Nu blijkt uit groot onderzoek dat deze visie ons wellicht meer slecht doet dan goed. Lees in dit artikel hoe je het beste kunt omgaan met stress en hoe je daarmee je levensverwachting kunt verlengen.

In dit filmpje vertel ik er meer over:

In dit artikel:

Stress is slecht voor ons, het maakt ons ziek het verhoogt het risico op ongeveer alles: van een simpele verkoudheid tot cardiovasculaire ziektes, dat is de duidelijke boodschap vanuit wetenschappelijk onderzoek geweest de afgelopen jaren. Gezondheidspsycholoog Kelly McGonigal vertelde in een TED Talk over groot onderzoek in Amerika. Dit onderzoek duurde acht jaar en werd gehouden onder 30.000 (oudere) volwassenen. Er werd deze mensen allerlei vragen gesteld over stress zoals: ‘Hoeveel stress heb je ervaren tijdens het afgelopen jaar?’ en ‘Geloof je dat stress slecht is voor je gezondheid?’ Het ging in dit onderzoekers dus over de beleving van stress en het idee dat mensen hadden over stress in plaats van de daadwerkelijke hoeveelheid stresshormonen die de mensen in hun lichaam hadden. Daarnaast hielden ze heel precies sterftecijfers bij in de jaren erna.

Stress gevolgen: hoe ervaar jij stress?

Wat bleek? Het idee dat mensen hebben over stress is vooral gevaarlijk voor de gezondheid. Mensen die veel stress ondervonden, hadden 43% meer kans om te sterven. Maar dat ging alleen op voor mensen die dachten dat stress gevaarlijk was voor de gezondheid! Mensen die veel stress ondervonden, maar stress niet als gevaarlijk beschouwden, hadden geen hoger risico om te sterven. Sterker nog zij hadden zelfs het laagste risico om te sterven, in vergelijking met de andere groepen inclusief mensen die relatief weinig stress hadden. De onderzoekers schatten dat er tijdens de acht jaar dat zij sterfgevallen volgden 182.000 Amerikanen vroegtijdig stierven door het idee dat stress slecht voor ze was, en niet aan de effecten van stress zelf. Dat zijn 20.000 doden per jaar! Als die schatting juist is, dan is het idee dat stress slecht voor je is, een grote reden (zelfs de vijftiende grootste reden) van overlijden in Amerika in het afgelopen jaar. Nog meer dan de kans dat je sterft aan huidkanker, aids of moord.

Kan anders denken over stress je gezonder maken?

De wetenschap zegt ja. Als je je beeld van stress verandert, verandert je lichaam zijn reactie op die stress. Wanneer je stress ervaart gaat je hart racen, je ademt sneller en zweet breekt je misschien uit. We interpreteren die fysieke veranderingen als angst of tekenen dat we niet goed omgaan met de druk. Maar wat als je die veranderingen zou zien als een teken dat je lichaam energie krijgt, zich voorbereidt om een uitdaging aan te gaan? Voor een wetenschappelijk onderzoek aan Harvard ondergingen deelnemers een sociale stresstest. Vooraf werd een deel van de deelnemers geleerd om stress als hulpmiddel te zien. Het racende hart is een voorbereiding van het lichaam op actie en als je sneller ademt gaat er meer zuurstof naar je brein. De deelnemers die werd geleerd om de stressreactie te zien als ondersteunend voor hun prestatie voelden zich minder stressvol, hadden minder angst en meer zelfvertrouwen. Maar ook hun fysieke stressreactie veranderde daadwerkelijk. Bij een typische stressreactie gaat je hartslag omhoog en trekken je bloedvaten samen. Daarom wordt chronische stress ook wel geassocieerd met ziektes van hart en bloedvaten. Het is niet gezond om voortdurend in zo’n toestand te blijven. Bij de deelnemers van het onderzoek die de stressreactie als ondersteunend zagen bleven de bloedvaten ontspannen. Hun hartslag verhoogde nog wel, maar met een gezondere cardiovasculaire gemeten reactie. Een reactie die te vergelijken is bij emoties als vreugde of moed. Tijdens een leven vol stressvolle momenten kan deze biologische verandering door een nieuwe mindset wellicht het verschil maken tussen een stress gerelateerde hartaanval op je vijftigste en een goed leven tot je negentigste. Kortom: de nieuwe wetenschap stelt dat het uitmaakt hoe je denkt over stress.

Omgaan met stress: mijn advies

Het gaat er dus niet om stress helemaal te vermijden of uitbannen, het gaat er vooral om hoe je omgaat met de stress die er af en toe nou eenmaal is. Wanneer je een periode van stress doormaakt is het als eerste belangrijk om dit te accepteren. Niet wegduwen, je er tegen verzetten of negeren. In plaats daarvan jezelf toestemming geven dat deze stress er is, het omarmen. Want dat is niet hetzelfde als toestemming geven dat de stress ook mag blijven! Te vaak verwarren we acceptatie met toestemming geven dat de situatie zo mag blijven, maar dat is niet hetzelfde. Acceptatie is een voorwaarde, een noodzakelijke stap, om iets te kunnen veranderen. Je moet het eerst helemaal accepteren voordat je het kunt veranderen of los kunt laten. Dus neem in stressvolle periodes eens de tijd om stil te staan. Ga met een schrift of notitieblok op schoot zitten en vraag jezelf af waar je stress van hebt. Wat zijn de bronnen van stress in je leven en hoe reageer je erop als deze stress er is. Wat is de reactie die ik heb op deze stress? Veroordeel jezelf daarbij niet, zeg niet tegen jezelf dat je het fout hebt gedaan en maak het ook niet mooier dan het is. Zie het gewoon zoals het is, zonder oordeel. Vraag jezelf vervolgens af wat je kunt accepteren hierin, wat je kunt leren, waar het goed voor is. Geef jezelf toestemming om de situatie te accepteren. En tot slot: hoe kan ik het loslaten en andere keuzes maken? Soms is het spannend om stress los te laten uit angst om controle te verliezen. Door tijd en ruimte te maken om jezelf deze vragen te stellen zal je leven op een positieve manier gaan veranderen.

Stress en oxytocine

McGonigal legt daarnaast uit over het verband tussen het neurohormoon oxytocine en stress. Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd, omdat het vrijkomt als je iemand knuffelt. Dat is echter maar een klein deel van wat dit neurohormoon doet, het stelt de sociale instincten van je brein bij, het laat je dingen doen die relaties versterken, het maakt dat je verlangt naar fysiek contact met mensen die je lief hebt en verhoogt je empathie. Oxytocine is daarnaast een stresshormoon, het wordt door je hypofyse verspreid als deel van je stressreactie net zoveel als de adrenaline die je hart bijvoorbeeld sneller doet kloppen. Als oxytocine wordt afgegeven bij een stressreactie motiveert dat je om steun te zoeken bij anderen. Je biologische stressreactie zet je aan om iemand te vertellen hoe je je voelt in plaats van het op te kroppen. Je stressreactie wil ‘zeker weten’ dat je het opmerkt als iemand anders worstelt zodat je elkaar kan steunen. Je stressreactie wil dat je je omringt met mensen die je lief hebben als het leven moeilijk is. Oxytocine heeft dus invloed op je brein, maar ook op je lichaam. Een van de belangrijkste rollen van dit hormoon is het beschermen van je cardiovasculaire systeem tegen de effecten van stress. Het is een natuurlijke ontstekingsremmer en helpt je bloedvaten ontspannen tijdens stress. Ook heeft het invloed op het hart, het helpt je hartcellen te regenereren en te genezen van stress gerelateerde schade. Dit stresshormoon versterkt dus je hart. Al die fysieke voordelen van dit hormoon worden versterkt door sociaal contact en sociale steun. Als je onder stress contact zoekt met anderen om steun te krijgen (of geven) dan maak je meer van deze hormonen aan. Je stressreactie wordt dan gezonder en je herstelt sneller van de stress. Je stressreactie bezit dus een ingebouwd mechanisme voor stressveerkracht en dat mechanisme is: verbinding met andere mensen!

Steun zoeken kan je leven redden

Een Amerikaans onderzoek onder 1000 volwassenen tussen de 34 en 93 jaar stelde de deelnemers de vraag: ‘Hoeveel stress ondervond je het afgelopen jaar?’ Ook vroegen ze: ‘Hoeveel tijd spendeer je met het helpen van vrienden, familie en buren en mensen in je gemeenschap?’ Ook volgde de onderzoekers weer heel nauwkeurig de cijfers van sterfgevallen. Uit dit onderzoek bleek dat elke grote stressvolle levensgebeurtenis zoals financiële problemen of een familiecrisis de kans op sterven met 30% verhoogt, maar dat ging niet voor iedereen op. Mensen die veel tijd spendeerden met het zorgen voor anderen, hadden geen verhoogde kans te sterven door stress. Ook uit dit voorbeeld blijkt dat de schadelijke effecten van stress op je gezondheid niet onvermijdelijk zijn, maar hoe je denkt en je gedraagt kan je stresservaring wel transformeren. Als je kiest om je te verbinden met anderen en steun te vragen of steun te geven creëer je veerkracht. Dit is uiteraard geen pleidooi voor meer stress in je leven, maar stress geeft toegang tot je hart. Het medelevende hart vindt vreugde en betekenis in verbinding met anderen en je fysieke kloppende hart werkt hard om je kracht en energie te geven, stelt McGonial. Als je ervoor kiest om stress zo te bekijken kun je beter met stress omgaan. Kies ervoor om betekenis in je leven na te streven in plaats van ongemak proberen te vermijden. Jaag na wat betekenis geeft in je leven en vertrouw jezelf dat je de stress die eventueel volgt aankunt.

Je hoeft jezelf niet kost wat het kost van stress te verlossen, het is voor je gezondheid vooral belangrijk om te leren goed met stress om te gaan. Accepteer stress het er af en toe eenmaal is, en zie een stressreactie als een hulpmiddel van je lichaam om met de uitdaging om te gaan. Zie stress zo en je lichaam gelooft je en je stressreactie zal gezonder worden.

Share:

8 comments

  1. Beste Jesse,

    Ik wil je graag laten weten dat ik het stressartikel weer geweldig vind, zoals alles wat je aanpakt, zo volledig voor een gezond lichaam!!
    Ben er heel blij mee en ga zeker een keer voor het hele programma, Ik heb in 2013 850 euro uitgegeven aan de Endovelicus Clinic en dat was zo’n tegenvaller van wat ik allemaal mocht eten dat ik maar mijn eigen manier heb gevolgd en wel ben afgevallen maar zeker niet tevreden was.Begrijp niet dat er gewoon slechte voeding wordt voorgeschreven, heel weinig dus je viel wel af!
    Dus doe nu even rustig aan met de centjes !
    Ik heb wel jouw boek superfoodrecepten en leef daar naar, ben al weer een tijdje suikervrij en ben je heel dankbaar dat je er zoveel werk van maakt en maar blijft volhouden ons van goede voeding enz. te overtuigen.
    Heel veel dank daar voor en heb nog een vraagje , Blauwe bessen zijn zo gezond maar in de winter mag ik ze zeker niet eten ?

    Met vriendelijke groet,
    Hetty

  2. Stress is spanning welke een belasting kan zijn voor het lichaam/psychisch en fysiek. Echter spanning kan een positieve of negatieve invloed hebben.
    Derhalve dienen we deze te onderscheiden.
    Het is met name de negatieve stress die psychisch ziek maakt en uiteindelijk fysiek. Van normaal werk, ongeacht welk werk, is nog nooit iemand ziek geworden! Echter de randvoorwaarden kunnen ziek maken wanneer deze er niet zijn of niet worden gerespecteerd.
    Werkdruk of druk door andere invloeden is dus wel gezond, echter het ermee kunnen omgaan en elkaar respecteren ongeacht wat, is hier de kern van alles!
    Helaas beseffen de meeste mensen niet dat ze medemensen over de klip jagen door gebrek aan eigen respect!
    Ik denk dat dit een probleem is van alle tijden en alleen door winstbejagt en commercie alleen erger wordt daar dit onnatuurlijk is

  3. Stress is ook een stimulans, een gangmaker, een oppepper. Het is een kick die door veel mensen opgezocht wordt in ‘gevaarlijke’ sporten. Het maakt alert en geeft een gevoel van LEVEN. Zoals met alles in het leven is het simpel: hoe ga je er mee om, hoe reageer je er op. Voor de een is simpel de straat op gaan al een stressmaker, voor de ander is het in oorlogsgebied zitten ….
    Accepteren dat dingen zijn zoals ze zijn, in vrede komen met wat er is, en van daaruit kijken wat de beste volgende stap is binnen de vegeven mogelijkheden ….. ach, dan wordt het leven toch een stuk aangenamer, vrediger en simpeler.
    Nelly

  4. Ik snap de logica wel.
    Maar ergens krijg ik met dit soort dingen het gevoel van: het zit dus tussen de oren?
    Mijn huisarts zei, toen er niks uit de bloedonderzoeken kwam: het zit tussen de oren.. Heel makkelijk om iets als psychisch af te doen, als je zelf de oplossing/oorzaak niet weet..
    Beetje simpel doorgeredeneerd: als je dus niet geneest, maar ziek wordt, door stress, eerder overlijdt, dan heb je zelf niet goed gedacht. Dus het zit tussen de oren..?
    T komt bijna zo over als met m’n huisarts.. En dat vond ik niet positief… 😉

  5. Hoi Jesse bedankt voor al je kennis en de overdracht hiervan aan ons. Helaas zie ik de laatste paar maanden in de ochtend steeds slechter en ik vind het jammer dat jou lettertjes zo klein zijn. Ik kan met mijn ipad elke site tussen mijn vingers uitvergroten maar helaas met jou pagina’s kan dat niet. Waarom dat alleen bij jou webpagina’s niet kan weet ik niet maar het lezen is er niet makkelijk op. Gaat het misschien in de toekomst gebeuren dat jij ook vergroot kan worden zoals haast alles op internet?
    Vriendelijke groetjes Jose

  6. Jesse,

    Ik ben sterk overtuigd dat we veel kunnen met onze mind en dat we ons lichaam zowel positief als negatief beïnvloeden.

    Wat ik mis aan je informatie is een reflectie op je eerdere berichten. Hoe zit het nu met de aanmaak van cortisol. Natuurlijk erg belangrijk dat je langer blijft leven. Maar door de cortisol wordt extra vet opgeslagen. Wat is je mening hierover.

    Als je deze reactie ook kan sturen dan kan dat natuurlijk met de aanmaak van alle hormonen. Ikzelf ben daar wel van overtuigd, het is alleen lastig om steeds in die positieve overtuiging te blijven

Geef een reactie