Verzadigd vet: gezonder dan je denkt!
In de supermarkt vliegen de kreten over vet om je oren: “vetarm”, “geen transvet”, “rijk aan omega-3 vetzuren”… maar wat is vet nou eigenlijk, welke functie heeft het in je lichaam en welke vetten zijn wel en niet gezond?
Zowel mensen, dieren als planten slaan vetten op, die op een later moment kunnen worden omgezet in energie. Ons lichaam kan op zeer beperkte schaal zelf vetzuren aanmaken, maar de meeste vetten krijgen we binnen via onze voeding, van zowel plantaardige als dierlijke producten.
Welke onverzadigde en verzadigde vetten zijn gezond
Onverzadigde vetten komen vooral voor in plantaardige oliën. De meest gezonde plantaardige olie is olijfolie, omdat hierin de verhouding tussen onverzadigde en verzadigde vetten het meest optimaal is.
Een gezonde bron van verzadigde vetten is kokosolie, dat makkelijk wordt opgenomen door het lichaam. In tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd hebben mensen verzadigd vet nodig als onderdeel van een gebalanceerd voedingspatroon.
Verzadigde dierlijke en plantaardige vetten zorgen onder andere voor een sterk geconcentreerde hoeveelheid energie in je voedingspatroon en dragen bij aan sterke botten, een gezonde lever-, hart-, en longfunctie, een goedwerkende zenuwsignaalwerking en een sterk immuunsysteem. Bovendien zorgen verzadigde vetten ervoor dat je vertering wordt vertraagd waardoor je langer een verzadigd gevoel houdt.
Het grote verschil tussen verzadigde vetten en transvetten
Transvetten vind je terug in bijvoorbeeld gefrituurde en sterk bewerkte producten, en zijn erg schadelijk voor de gezondheid. Transvetten zijn verzadigde vetten die worden gevormd wanneer plantaardige oliën uitharden, ook vaak hydrogenatie genoemd. Bij dit proces wordt het LDL-gehalte, ofwel het “ongezonde cholesterol” verhoogd en het HDL-gehalte, het “gezonde cholesterol”, verlaagd. Een te hoog LDL-gehalte is verantwoordelijk voor hart- en vaatziekten, aderverkalking, diabetes type 2 en andere ziekten.
Waarom omega-3 en omega-6 vetzuren essentieel zijn voor een goede gezondheid
Omega-3 en omega-6 vetzuren zijn onverzadigde vetten die essentieel zijn voor een goede gezondheid. Deze vetzuren verbeteren onder andere de celreactie op insuline en neurotransmitters, en ondersteunen het reparatieproces van cellen wanneer deze beschadigd zijn, waarmee ze bijdragen aan een verlaagd risico op hart- en vaatziekten, kanker, hersenbloedingen, Alzheimer, artritis en andere degeneratieve ziektes. Omega-3 vetzuren zitten onder andere in lijnzaad en walnoten, maar de beste bron van omega-3 is vis, visolie en Krill Oil.
Ook omega-6 vetzuren zijn belangrijk voor een goede gezondheid, omdat het lichaam ze niet zelf kan maken; je moet er dus voor zorgen dat ze dagelijks in je voedingspatroon voorkomen. Omega-6 vetzuren ondersteunen onze hart- en bloedvaten, het integumentaire systeem (dat ons lichaam via de huid tegen beschadigingen van buitenaf beschermt), de celstructuur, de hersenen, de ogen en het bewegingsapparaat, en het biedt bescherming aan het maag-darmkanaal. Als je zoveel mogelijk gezondheidsvoordelen wil halen uit omega-6 vetzuren dan is het belangrijk om ongezonde, sterk bewerkte plantaardige oliën in je voedingspatroon zoveel mogelijk te vervangen door de veel gezondere biologische, koudgeperste oliën. Gezonde biologische plantaardige oliën die rijk zijn aan omega-6 vetzuren zijn bijvoorbeeld olijfolie, pompoenzaadolie en hennepzaadolie.
Het is belangrijk om erop te letten dat je verhouding tussen omega-3 en omega-6 vetzuren in balans is, want de meeste mensen in de westerse landen consumeren veel te weinig omega-3 en veel te veel omega-6 vetzuren. De ideale omega-6/3 ratio is 2:1 of 1:1, Bij een te hoge omega-6/3 verhouding is het aan te bevelen om niet alleen de inname van omega-3 vetzuren te verhogen, maar ook om de consumptie van omega-6 vetzuren sterk terug te dringen.
Dit is een samenvatting van het artikel “Vetten en vetzuren: de fabels en feiten” op de Gezonde Gewoontes leden website, waarin je een heleboel leert over vetten: wat het verschil is tussen verzadigde en onverzadigde vetten en welke bronnen van vetten het gezondst zijn, waarom transvetten zo schadelijk zijn voor je lichaam, wat omega-3 en omega-6 vetzuren zijn en hoe je deze in balans houdt.
Kokosolie is zo’n product wat veel goede verzadigde vetten bevat. Ik denk dat al wij meer op dit soort voeding zouden letten, en ook veel minder mensen zouden zijn met hart-en vaatziekten.