Wetenschap achter intermittent fasting (vasten met tussenpozen)

Steeds meer mensen doen aan intermittent fasting, oftewel vasten met tussenpozen, omdat ze merken dat ze er zich gezonder door voelen en er meer energie van krijgen. Door regelmatig even te vasten zorg je er bovendien voor dat je lichaam beter in staat is vet te verbranden, zodat overtollig vet sneller verdwijnt en minder snel de kans krijgt opnieuw te ontstaan. De vraag is natuurlijk of vasten met tussenpozen eigenlijk wel gezond is en of je er inderdaad mee kunt afvallen. Daarom ben ik op zoek gegaan naar de wetenschap achter intermittent fasting.

Wat is intermittent fasting?

Intermittent fasting, vaak afgekort als IF, is een voedingspatroon waarbij met tussenpozen gevast wordt. Intermittent fasting kan op verschillende manieren worden gedaan:

  • Om de dag vasten: bij deze vorm van intermittent fasting wordt een periode van 24 uur eten doorlopend afgewisseld met een periode van 24 uur vasten.
  • Twee dagen per week vasten: bij dit voedingspatroon, dat ook wel het ‘5:2 dieet’ wordt genoemd, wordt er wekelijks 2 dagen achter elkaar gevast. Tijdens de vastendagen mag wel gegeten worden, maar de totale calorie-inname mag de 500 (vrouwen) of 600 (mannen) calorieën niet overschrijden.. De overige vijf dagen mag je alles eten wat je wil.
  • Gematigd vasten: hierbij wordt er een of enkele dagen per week gevast. Tijdens de vastendagen mag er wel gegeten worden, maar is de totale dagelijkse calorie-inname zeer laag. Mensen die gematigd vasten drinken tijdens vastendagen vaak alleen groene smoothies.
  • Eén maaltijd per dag: bij deze manier van intermittent fasting wordt er elke dag gevast. Je eet altijd slechts één maaltijd per dag, en de rest van de dag drink je alleen water en kruidenthee.
  • Vijf uur per dag eten: Bij deze manier van vasten, die ook wel het ‘fast 5 dieet’ wordt genoemd, mag er per 24 uur slechts in één aaneengesloten periode van 5 uur gegeten worden, bij voorkeur tussen 17u en 22u. Het idee van deze manier van vasten is afkomstig van de Amerikaanse dieetgoeroe Bert Herring, die het eetpatroon van onze verre voorvaderen had bestudeerd en ontdekte dat zij alleen ‘s avonds aten, omdat er overdag gejaagd moest worden.
  • Zes uur per dag vasten: Bij deze methode wordt van 10u tot 16u gevast, of van 12u tot 18u.

Wat gebeurt er in het lichaam bij intermittent fasting?

Aan de hand van diverse zorgvuldig uitgevoerde wetenschappelijke onderzoeken bij dieren is aangetoond dat lichaamscellen bij een gereduceerde calorie-inname, als gevolg van ofwel dagelijks minder te eten ofwel regelmatig te vasten, veel beter bestand zijn tegen allerlei soorten schadelijke processen in het lichaam, zoals thermische en oxidatieve stress (Fernandes et al., 1976; Hall et al., 2000; Vasselli et al., 2005; Lee et al., 2006). Ook bij mensen is veel onderzoek gedaan naar intermittent fasting, en daarbij is eveneens geconstateerd dat er veel minder ontstekingen en oxidatieve stress in het lichaam plaatsvinden als er regelmatig wordt gevast (Johnson et al., 2007).

De reden dat vasten zo’n positief effect op schadelijke processen in het lichaam heeft, is dat er tijdens vastenperioden allerlei biochemische en moleculaire veranderingen in het lichaam plaatsvinden, zoals verhoging van bepaalde beschermende eiwitten, antioxidant enzymen, vitamine E en co-enzym Q10 ( (Ugochukwu & Figgers, 2007), die allen een beschermende werking hebben en ontstekingen en oxidatieve stress tegengaan.

intermittent fasting

De 4 belangrijkste voordelen van intermittent fasting

Al sinds 1943 zijn wetenschappers bezig intermittent fasting te onderzoeken, omdat uit talloze observaties is gebleken dat mensen en dieren die vasten met tussenpozen een veel lager risico hebben om ernstige ziekten en aandoeningen te krijgen. Ook de afgelopen decennia is er veel onderzoek naar gedaan, en als je de onderzoeksresultaten leest zie je dat 4 belangrijke voordelen van intermittent fasting eruit springen:

  1. Mensen die om de dag vasten zijn veel beter in staat vet te verbranden en kunnen dus makkelijker een gezond gewicht krijgen en behouden. De meeste mensen zijn suikerverbranders geworden, doordat ze zichzelf zo hebben ‘getraind’ met wat ze eten. Ze eten doorlopend veel suikers, en omdat hun lichaam continu bezig is die suikers te verbranden verliest het lichaam na verloop van tijd de kennis over hoe het vetten moet verbranden. Vervolgens gaat het lichaam steeds meer om suiker vragen, en dat creëert steeds trek in suiker. Typische ‘suikerverbranders’ hebben erg veel moeite met het verliezen van overtollig vet en moeten dus heel veel moeite doen om ook maar een kilootje af te vallen.  Dit kan worden opgelost door om de dag te gaan vasten, want dan leert je lichaam weer om vet te verbranden en wordt je lichaam dus weer ‘fat adapted’, zoals wetenschappers dat noemen. In een wetenschappelijk onderzoek (Heilbronn et al., 2005) moesten 22 mensen om de dag vasten. Op dag 22 bleek dat de proefpersonen tot wel 1% van hun totale gewicht hadden verloren en dat het insulinegehalte in het bloed ca. 4% was gedaald, dus het effect van intermittent fasting is al in minder dan een maand merkbaar!
  2. Wie aan intermittent fasting doet wordt gevoeliger voor insuline, waardoor de groeihormoon productie weer toeneemt.  Wetenschappers weten al jaren dat er een sterk verband is tussen insulinegevoeligheid en groeihormoon productie, want een verhoogde insulineresistentie heeft een afname van de groeihormoon productie tot gevolg (o.a Halberg et al., 2005; Hew et al., 2013). Als je gaat vasten met tussenpozen zal je groeihormoon productie dus weer op gang komen, vooral als je daarnaast ook meer gaat bewegen, en dat heeft tot gevolg dat je spiergroei toeneemt, waardoor je stofwisseling versnelt (zelfs als je zit of slaapt!) en je dus sneller gewicht zult verliezen
  3. Met tussenpozen vasten is goed voor het cholesterol en triglyceridegehalte (Varady & Hellerstein, 2007; Klempel et al, 2013). Onderzoeken hebben aangetoond dat de verhouding tussen het LDL-gehalte (het ‘slechte cholesterol’) en het HDL-gehalte bij intermittent fasting verbetert, zelfs als je op de dagen dat je niet vast ongezonde dingen eet. Ik raad je overigens wel heel erg aan om op de dagen dat je niet vast zeer gezond en gevarieerd te eten, omdat je lichaam juist als je regelmatig vast zoveel mogelijk goede voedingsstoffen moet binnenkrijgen. Echter, als je cholesterolverlagende medicijnen slikt zou je deze in overleg met je arts na verloop van tijd kunnen verminderen, of misschien kun je er zelfs helemaal mee stoppen.
  4. Uit dierproeven is gebleken dat intermittent fasting het risico op allerlei vormen van kanker en andere ernstige ziekten verlaagt, zoals alvleesklierkanker (Roebuck et al., 1981), borstkanker (Klurfeld et al., 1989) en prostaatkanker (Boileau et al., 2003), hart- en vaatziekten en hersenziekten (Yu and Mattson,1999; Ahmet et al., 2005). Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar de relatie tussen intermittent fasting en kanker bij mensen, maar wetenschappers menen dat de resultaten veelbelovend kunnen zijn (Varady & Hellerstein, 2007).

Kan ik intermittent fasting gaan doen en hoe doe ik dat?

Interesse in intermittent fasting? Dan kun je kijken of mijn Maximale Gezondheidsprogramma iets voor je is, want in dit programma adviseren wij bij specifieke hormonale disbalansen intermittent fasting. Als je interesse hebt kun je dat via de pagina in deze link aangeven en dan nemen we contact met je op (let op, aantal plaatsen voor deelname is beperkt).

 

Share:

36 comments

  1. Hoi Jesse,

    Ik zat al een tijdje te wachten tot er een blog van jou hierover kwam. Ik was erg benieuwd wat jou visie is op IF. Ik doe zelf ook IF sinds 4 weken en vind het heel fijn. Ik eet in een raamwerk van 8 uur: tussen 12 uur ’s middags en 20:00, maar ben hier niet heel streng in. Dus als ik iets eerder wil eten, doe ik dat en stop ik ook wat eerder. Ik bekijk per dag wat in mijn schema pas, maar houdt wel deze richtlijn aan.
    Ik vind IF vooral heel fijn omdat het het me heeft geleerd niet altijd met eten bezig te hoeven zijn. Wat meer rust in mijn leven. Ik ga niet perse ‘onderuit’ als ik wat langer niet eet. Dat werkt echt ontspannend. Daarnaast merk ik ook dat ik ’s ochtends sporten nu erg fijn vindt op een nuchtere maag. Mijn lichaam is al over op de vetverbranding en heb op een of andere manier meer constante energie dan als ik van te voren eet.

    Leuke blog en vind het erg interessant! Bedankt!

  2. Oh ja! Daarnaast heeft het me nog beter geleerd om naar mijn lichaam te luisteren. In de periodes dat ik ga eten, voel ik heel goed waar ik trek in heb. Het lukt me nog beter om alleen dat te eten wat me lichaam echt nodig heeft. Luisteren naar mijn lijf en hoofd. Dat zijn mijn voordelen hieruit!

  3. Zeer interessant dit! Ik wist niet dat vasten zo positief was. Ik dacht juist dat mensen daardoor meer eetbuien creëren maar nu ik het zo lees, is het juist het tegen over gestelde.

    x

  4. Welke dranken mag je drinken als je vast? Zijn versgeperste sappen en groene smoothies van groenten en fruit dan toegestaan?

  5. Hoe zit het met IGF-I? Zag laatst in een BBC doc over intermittent fasting dat vasten ervoor zorgt dat dit IGF-i groeihormoon laat dalen, wat weer goed is w.b. anti-aging…
    deze vraag in relatie tot voordeel nr. 2

  6. Leuk artikel! Alleen bij het 5:2 dieet is het niet 2 achtereenvoldende dagen maar bv ma en don vasten (dwz 500 cal.) andere dagen gewoon gezond eten.

    Ik doe 5:2 en voel me er erg goed bij en val af! Zo veel dat ik nu 1:6 ben gaan doen anders gaat het me te snel. Het liefst 12 uur niks eten alleen drinken Thee, koffie,zwart en water. Dan maak je ook gebruik van de gezondheidsvoordelen. Diabetici, Alzheimer, Kanker. Als je vast gaat het lichaam reparaties uitvoeren aan de cellen in je lichaam. Het lichaam is van origine uitgerust om te te vasten.

  7. Triest dat mijn post verwijderd wordt… Nogmaals, dit stuk lijkt erg veel op het stuk van T-nation over IF 5:2. Daarnaast mis ik informatie over de toegevoegde waarde van eventueel supplementen en het omgaan met trainen als je aan IF doet.

  8. Ik doe al jaren de ‘één maaltijd’ variant. Dat doe ik meerdere malen per jaar in sessies van zes weken.
    Mijn motivatie is echter een allergie, die praktisch verdwenen is na zes weken.
    De afname van mijn gewicht is de reden dat ik het niet langer dan 6 weken doe.

  9. Hoii,

    Ik heb 13 jaar geleden 3 dgn pw gevast
    (24 uur vasten) en ben daarmee in 3/4 jaar 30 kg afgevallen terwijl ik steeds fijner in mijn vel kwam te zitten.
    Ik ben daarna met 1x pw vasten 4 jaar op gewicht gebleven tot ik zwanger werd van mijn 2de kind.
    Weer kwam ik 30 kg aan en weer ging er met borstvoeding niks af.
    Nu ben ik weer begonnen maar merk dat 24 uur vasten me teveel moeite kost en ben overgestapt op 1 maaltijd per dag. Liefst rond 13 uur

    Het effect lijkt hetzelfde. De kilo’s vliegen eraf..
    Door een handicap kan ik niet regelmatig extra bewegen en vasten is voor mij het enige dat echt helpt.

  10. Beste allen

    momenteel is dag 23 aangebroken van het vasten gedurende de 9e islamitische maand Ramadan. Van 3uur snachts tot 22uur savonds nix eten drinken etc. Dit is n verplichting en voelt super goed. Aanbevolen vasste de Profeet Mohammed vzmh extra op alle maandagen en donderdagen iedere week. En eens per maand de drie witte dagen rondom de volle maan.

  11. ik doe het geregeld wanneer ik vrij ben of vaak niet vrij ben. Iedereen zei dat ik slank ben gebleven, omdat ik de slanke gene heb. Dat was de groot smoes. De slanke gene bestaat niet. Ik heb het wat aan gedaan. Daarom heb ik dus genoeg groeihormonen in mijn lichaam gekregen. en daarom blijf ik slank.

  12. Ik heb een vraag over ketose. Ik lees in de voedselzandloper dat wanneer je je lichaam in een toestand van ketose brengt (door bv intermittent fasting) je lichaam zelf suiker aanmaakt het zgn. methylglyoxal, wat zoveel sterker is dan suiker dat dat juist heel slecht voor je is. Kan iemand me hier meer over vertellen?

  13. Hi jesse, ik heb het if geprobeerd maar zonder een positief resultaat. Ik was al heel lang bezig met sporten (krachttraining, boksen en hardlopen) en heel gezond eten, maar ik bereikte een plateau. Dus ik wilde graag dit gaan proberen. Het resultaat was dat ik heel erg moe werd, mijn lijf voelde alsof het echt tekort kwam en ik ben zelfs aangekomen terwijl op de niet-vastdagen gewoon gebalanceerd en gezond at. Is het niet zo dat je lichaam juist op gaat slaan als op de niet-vastdagen om de vastdagen door te komen?

  14. De Heer der Werelden, Allah de Verhevene, bezit een Wijsheid die niemand kan bevatten. Wij allen kunnen slechts hetgeen begrijpen waarover Hij ons heeft geïnformeerd. Zo heeft Allah de Verhevene het Vasten met een beduidende Wijsheid voorgeschreven: namelijk, het verkrijgen van godsvrucht. Hij zegt namelijk (interpretatie van de betekenis):

    “O jullie die geloven, het Vasten is jullie verplicht, zoals het ook verplicht was voor hen vóór jullie, opdat jullie Allah zullen vrezen.”
    (Soerat al-Baqarah: 183)

    Het Vasten is dus voorgeschreven opdat we hierdoor godsvrucht zullen verkrijgen. Naast deze grootse reden heeft het Vasten vele andere voordelen voor de mens. Hoe kan het ook anders, aangezien Allah Degene is Die alles en iedereen heeft geschapen en weet wat het beste voor ons is.

    Alhoewel het voor ons genoeg is te weten dat het Vasten door de Heer der Werelden aan ons is opgedragen en wij hieraan gehoor moeten geven, is het interessant om te zien dat de wetenschap zich heeft bezig gehouden de lichamelijke effecten van het Vasten in kaart te brengen. De lichamelijke voordelen die met het Vasten behaald kunnen worden, worden daarom als een gevolg gezien en worden niet beschouwd als doel op zich. In dit artikel proberen wij de wetenschappelijke effecten van het Vasten te verzamelen opdat dit zal bijdragen aan de erkenning en bevestiging van de Macht en Kracht van Allah.

    Door het jaar heen eet en drinkt een mens gigantisch veel. Dit is inclusief twee kilo aan bestrijdingsmiddelen die we binnenkrijgen. Je begrijpt al dat hierdoor veel giftige stoffen zich in je lichaam ontwikkelen en opstapelen.

    Dr. James P. Urban, een expert op het gebied van voeding, vertelt dat Vasten een eeuwenoude traditie is. Het is een van de oudste, natuurlijke geneeswijzen welke je lichaam helpen zich te reinigen en te zuiveren. Daarnaast is het een van de beste en snelste manieren om giftige stoffen in het lichaam te vernietigen.

    Mensen die het Vasten niet kennen, zullen bij zichzelf denken: “Ik zou niet kunnen stoppen met eten hoor. Nog niet één dag!” Nou, laten wij daar eens even bij stilstaan. Wat gebeurt er eigenlijk als je ziek bent? Je verliest onder meer je eetlust. Dit is geen toeval. Wanneer je je eetlust verliest, focust het lichaam zich namelijk niet meer op de normale spijsvertering, maar richt hij zich op zelfreiniging. Vanaf dit moment begint het lichaam de vervuiling en de giftige stoffen te elimineren die bijdragen aan ziekten in het lichaam. Wanneer dit proces ver gevorderd is, voelt de persoon zich veel beter.

    De moderne wetenschap begint het principe van het Vasten (nu pas) te omarmen. Onderzoekers kunnen nu de omvang van biochemische reacties tonen die tijdens het Vasten plaatsvinden in het bloed, de gewrichten, de vetweefsels en andere organen in het lichaam. Vergelijk Vasten echter niet met verhongeren, want dit is niet hetzelfde. Wat er gebeurt, is dat het lichaam gebruik maakt van de vetweefsels, enzymen en spierweefsels om zich tijdens deze korte periode ‘staande te houden’. Wetenschappers zeggen dat Vasten tot veertig dagen plaats kan vinden, totdat enige symptomen van verhongering te bespeuren zijn in het lichaam.

    Wat het lichaam tijdens het Vasten ook doet, is dat hij alle ‘abnormale’ cellen (zoals tumoren), plaque (bacteriële aanslag) en kwaadaardige weefsels afbreekt die zich in het lichaam hebben genesteld. De voordelen die hier uit voortkomen, zijn dat de organen en klieren rust krijgen. De weefsels worden gezuiverd en vernieuwd, de pH-waarde (zuurgehalte) van het bloed wordt geneutraliseerd, de gewrichten beginnen zich te herstellen en de darmen krijgen een goede schoonmaakbeurt.

    De Ramadan is een maand van zelfreiniging, zelfreflectie en zelfopleiding. De moslim hoopt dat deze opleiding van de Nafs (eigen ik) ook zijn vruchten afwerpt na de Ramadan. Dit zowel op gebied van dieet als van religie. Slaagt de moslim hierin, dan komt dit hem voor de rest van zijn leven ten bate. Voorts heeft het voedsel dat tijdens de Ramadan wordt genuttigd, geen specifieke criteria zoals andere diëten die wel hebben. Denk bijvoorbeeld aan een fruitdieet, groentedieet of een eiwitdieet. Alles wat normaliter voor de moslim toegestaan is om te eten, is ook toegestaan in de Ramadan. Dien ten verstande dat dit in gematigde hoeveelheden gebeurt, maar dit geldt uiteraard ook buiten de Ramadan.

    Het verschil tussen het Vasten in de Ramadan en het totale Vasten (zich volledig onthouden van eten en drinken) zijn de momenten van het voeden. Tijdens de Ramadan missen de moslims feitelijk alleen de lunch. Zij nemen een vroeg ontbijt en eten niet tot aan zonsondergang. De onthouding van water tijdens deze periode is alles behalve slecht. Sterker nog, het veroorzaakt een bundeling van alle vloeistoffen binnen het lichaam waardoor een lichte dehydratie (uitdroging) opkomt. Het lichaam heeft zijn eigen mechanisme van waterbehoud. Het is in ieder geval in de wereld van de flora wetenschappelijk bewezen dat de combinatie waterbehoud en een lichte dehydratie de levensduur verlengt.

    Het lichamelijke effect van het Vasten omvat het verlagen van de bloedsuikerspiegel, het verminderen van cholesterol en het verminderen van de systolische bloeddruk (samentrekken van de spierwand van het hart). In feite zou de Ramadan dus een ideale aanbeveling zijn voor milde tot gematigde en stabiele niet-insuline gebonden diabeten, alsmede voor mensen die lijden aan obesitas (zwaarlijvigheid) en aanzienlijke hypertensie (hoge bloeddruk).

    In 1994 vond in Casablanca het eerste internationale congres plaats over “Gezondheid en Ramadan”. Naar aanleiding hiervan werden daarna maar liefst vijftig onderzoeksrapporten van moslim- en niet-moslimonderzoekers overal ter wereld, die uitgebreide studies over de medische ethiek van het Vasten hadden verricht. Vele verbeteringen op medisch gebied werden hierin opgemerkt, nochtans deed in geen geval het Vasten de gezondheid van een enkele patiënt verslechteren (interpretatie van de betekenis):

    “En dat jullie Vasten is beter voor jullie, als jullie dat maar weten.”
    (Soerat al-Baqarah: 184)

    Aan de andere kant bestaan er ook mensen die lijden aan zware ziekten, zoals diabetes, kransslagaderziekte, nierstenen, etc. Deze mensen zijn dan ook Islamitisch gezien vrijgesteld van het Vasten. Allah zegt namelijk (interpretatie van de betekenis):

    “En op degenen die slechts met grote moeite kunnen Vasten (en het dan niet doen) rust de plicht van Fidyah: het voeden van een arme.”
    (Soerat al-Baqarah: 184)

    Naast lichamelijke voordelen zijn er ook psychologische voordelen die behaald kunnen worden door te Vasten. Er valt vrede en rust te behalen voor degene die vast tijdens de Ramadan. Vijandigheid is minimaal en de misdaadcijfers dalen. Verder vindt het hart rust door het reciteren van de Koran. Allah zegt immers (interpretatie van de betekenis):

    “(Zij zijn) degenen die gelovigen zijn en wiens harten tot rust komen door het gedenken van Allah. Weet dat door het gedenken van Allah de harten tot rust komen.”
    (Soerat ar-Racd: 28)

    Team al-Yaqeen

  15. Grappige alle NL sites maken dezelfde fout over 5:2 schema. Problemen met vertalen wellicht ??
    Dieters are recommended to consume a ‘normal’ number of calories five days a week and then, for two, non-consecutive days, eat just 25% of their usual calorie total – 500 calories for women and 600 for men.

    non-consecutive = niet opvolgend

  16. maar hoe zit het dan met if zonder if2 maar wel met tabletten zonder middel van IRS.
    Het zijn toch tabletten zonder Fasting tiptappen.

  17. Hoi Jesse,

    In bovenstaand stuk schrijf je ” Op dag 22 bleek dat de proefpersonen tot wel 1% van hun totale gewicht hadden verloren en dat het insulinegehalte in het bloed ca. 4% was gedaald, dus het effect van intermittent fasting is al in minder dan een maand merkbaar! ”

    In het stuk van Heilbron et al 2005 staat dat de 1% echter 4% moet zijn en het insuline gehaald in het bloed op dag 22 is gedaald bij mannen met % (en bij vrouwen) met 60 % is gedaald tov van de baseline (dag 0).

  18. Hi Jesse,

    Na ongeveer twee weken vasten (een maaltijd per dag variant) krijg ik last van en te lage bloedsuikerspiegel (heel duizelig, veroorzaakt door niet (op tijd) voldoende suikers te eten).
    Symptomen van diabetes type 2.

    Ik zou graag door willen gaan met het vasten (want ik geloof dat het goed/gezond is, het werkt erg goed en het gaat me erg gemakkelijk af), alleen weet ik niet hoe ik dat nu nog moet doen aangezien ik door de dag heen suikers nodig heb..

    Is er iets van voeding/supplementen die ik gedurende de dag kan nemen, zonder het verteringsproces weer zo aan te zetten dat de voordelen van het vasten verdwijnen?

    Ik hoor graag van je!

  19. Op zich heel interessant echter heb ik er ook veel negatieve dingen over gehoord die ook zogenaamd wetenschappelijk onderbouwd werden. wat ik bij positieve en negatieve berichten over IF mis zijn bronnen. als niemand weet waar de info vandaan komt kan het net zo goed verzonnen zijn!

  20. @Ruben – Wat voor negatieve dingen heb je dan gehoord? Gr

  21. Mooi artikel en al jullie ervaringen motiveren mij wel om een van de manieren van vasten uit te gaan proberen. Afvallen is niet mijn doel, maar als het mijn gezondheid ten goede kan komen, is dat altijd meegenomen. En hoe erover wordt gesproken, klinkt het nieteens zo moeilijk.
    De combinatie van de religieuze uitleg en de wetenschappelijke onderbouwing (welliswaar zonder bronvermelding, maar het is wel aangehaald), vind ik ook mooi.
    Ik vraag mij af of die hypo’s (lage bloedsuikers), na een tijdje niet weg zullen gaan omdat je alvleesklier zich zal herstellen door het vasten.
    Ruben, ik ben ookwel benieuwd naar die negatieve dingen die jij hebt gehoord.

  22. Ik vind het allemaal goed klinken,maar ik ben de moed een beetje veel verloren,omdat ik vanaf mijn 15 de levensjaar al bezig ben met afvallen,
    Ik ben nu bijna 55 en ga het toch proberen. Het lijkt me moeilijk om de calorien te tellen als je een dag vast, wat ga ik eten en mag ik het verdelen over de dag of in 1 keer.
    Wie kan mij dat vertellen?

  23. Leuk artikel,
    Hoeveel weken kan ik intermittent fasting doen? Heeft het ook zin als ik het 2/3 dagen in de week ga doen?

    Met vriendelijke groet,

    Mikey

  24. misschien een idee om mee te doen aan de vastenmaand.

  25. Hoi yvonne.
    om te beginnen moet je geen brood weer gaan eten,en maar 2x pw aardappelen niet vaker.
    Begin smorgens met 2 roerbak eieren met veel spinazie en wat gerookte spekjes.
    tussen de middag volle yoghurt of kwark met een halve banaan met theelepel kaneel en theelepel sesamolie. Voor de avond maak je bloemkoolrijst of gourgettespagetthi (ah).maak je klaar met kipgehakt of gewoon kip.
    en dan pak je om 9 uur in de avond nog een bak franse kwark of volle yoghurt met halve banaan theelepel kaneel met theelepel walnotenolie .
    om blijvend af te vallen moet je zo niet alleen gaan eten ,maar vooral zo gaan leven.
    want het is je leefwijze van eten waardoor je slank Blijft.
    ik ben 55 jaar en spreek uit ervaring.
    Greetje.Pilon

Geef een reactie